Duygu Eren; “ Keiretsu Dünyanın en büyük ve en aktif melek yatırımcı ağı “

21

Türkiye ve Avrupa ülkeleri arasındaki ticari işbirlikleriyle ilgili çalışmalarının yanı sıra, kişisel gelişim, pazarlama, sanat, yatırım ve networking konularında verdiği eğitimlerle birlikte, kişisel kariyerindeki başarılı girişimcilik tecrübesiyle de hem girişimcilere hem de yatırımcılara destek olmayı amaçlıyor. Girişimcilik alanında mentorluk görevi de üstlenen Eren’nin yakın zamanda çıkacak kitabını Müjdeliyor.
Türkiye’deki yatırımcılar kadar genç girişimci sayısının artması için yürüttüğü çalışmalara Keiretsu Forum Türkiye çatısı altında devam ediyor.
Türkiye’de ve dünyada melek yatırımcılığın önemli şirketlerinden Keiretsu Forum’un Türkiye ayağı olan Keiretsu Forum Türkiye’nin genel müdürü Duygu Eren ile girişim ve yatırımcılık planlarını Ömer Akkoyun’a anlattı.

Söyleşi: Ömer AKKOYUN  Fotoğraf: Yüksel ERDOĞAN

Duygu Hanım, bize kendinizden ve profesyonel iş hayatınızdan bahsedebilir misiniz?

Uluslararası ticaret yüksek lisansı yaparken iş hayatına atıldım. O dönem Avrupa’nın en büyük hurda demir şirketinde çalışmaya başladım. Sonrasında, 1939 yılında kurulmuş sektörünün en büyük şirketlerinden olan aile işimizde; Eren Yayıncılık Kitap ve Dağıtım’da yedi seneden biraz daha uzun çalıştım. Yurtdışı satışları ve eticaret sitelerinin operasyonundan sorumluydum. Ayrıca, Ottomania adında galerimiz vardı. Bu bendeki sanat aşkını da tetikledi. 30 yaşımın sonlarına doğru kendi şirketimi kurdum. Girişimlere yatırım bulma, iletişim, satış ve inovasyon konularında da danışmanlık hizmeti veriyordum. O sırada Sabah’ta girişim ve yatırımlarla ilgili yazmaya başladım. 2,5 yıl kadar her Salı yazdım. Optimist Dergi’de yine aynı konularda yazmaya devam ettim. O dönemlerde yoğun olarak stk’larda gönüllülük esası çalışmalar da yapıyordum. Girişimlere mentorluk yapmaya başladım ve Marmara Üniversitesi yüksek lisans öğrencilerine girişimcilik dersleri verdim. Köşe yazarlığı hayatıma ise üç yıldır Business Life dergisinde çok sevdiğim sanat ve yatırım konularıyla ilgili yazarak devam ediyorum.
2019 yılı ilkbaharındaysa girişimcilikten profesyonel hayata geçip; dünyanın en büyük ve en aktif melek yatırım ağı olan Keiretsu Forum’un Türkiye Genel Müdürü oldum. Diğer taraftan konuşmalarım son hızla devam ediyor. Zamanı iyi yöneterek herşeye yetişmeye çalışıyorum.

Bu kadar çok yönlüyken Duygu Eren için hayat ne ifade ediyor?

Hayat benim için farklı deneyimlerden ibaret. Yaşarken kendini iyi hissetmek, hayallerini gerçekleştirmek, mutlu olmak, sevmek, öğrenmek, güzel ilişkiler kurmak hayatın kendisi demek. Seyahat etmek, yeni yerler keşfetmek, sanatla ilgilenmek, yazmak ve okumak ise çok haz aldığım zevklerden. Psikoloji ve kişisel gelişim ise bunların bütünü ve tamamlayıcısı, hatta buradan da haberini vermiş olayım değerli okurlar bu satırları okurken ilk kitabım çıkmış olacak. İsmi de İYİ MİSİN?

İYİ MİSİN? Çok enteresan geldi ismi, kitabınız neyle ilgili?

Kitabım benim için büyük heyecan, çocukluk hayallerimin gerçekleşmesi demek. Uzun yıllardır psikoloji ve kişisel gelişimle ilgileniyorum. Bu konuda birçok eğitim aldım. Hayatta en önemli şey ruh ve beden sağlığı. Bir kere gitti mi geri gelmesi çok kolay olmuyor. İnsan kendine iyi bakmalı, iyi hissetmeli ve istediği hayatı yaşayacak inanca, cesarete ve azme sahip olmalı. Bunlar sadece insanın kendinden geçiyor. Herkesin içinde sınırsız potansiyel var ve kendisinin en iyisi olma gücüne sahip. Kişisel gelişim kitapları genelde siz ancak başka biri olmaya çalışırsanız veya daha farklı bir hayat yaşarsanız daha iyi olacağınızı söyler. Kitabım, İYİ MİSİN? Sizin kendi en iyi halinde olmanız, istediğiniz hayatı yaşamanız için yazıldı. Bununla beraber yıllardır davet edildiğim konuşmalar kitabın içerisindeki konularla çok keyifli bir hal aldı ve yeni başlıklarla içerikler oluştu.

“ Keiretsu Forum bir fon değildir, sermaye arayışındaki girişimci şirket ile yatırımcıyı bir araya getiren bir platformdur.”

Genç yaşınızda Keiretsu Forum’un Türkiye’nin Genel Müdür olmanız büyük başarı. KFI’tı tanıyabilirmiyiz ?

Keiretsu Forum 2000 yılında San Francisco’da Randy Williams tarafından kurulmuştur. Keiretsu, Japon iş geleneğinde geniş güç ve erişime sahip, birbirine bağlı kuruluşlardan oluşan işletme gruplarını tanımlamak için kullanılan bir sözcüktür. Keiretsu Forum, küresel anlamda sermaye, kaynak ve iş birliği fırsatı sunmaktadır. “Keiretsu Forum bir fon değildir, sermaye arayışındaki girişimci şirket ile yatırımcıyı bir araya getiren bir platformdur. 4 kıtada 53 şubesi ile dünyanın en büyük melek yatırımcı ağıdır. Globalde yüksek büyüme gösteren çeşitli sektörlerdeki 1000’i aşkın girişimci şirkete, $850 milyon üzerinde melek yatırım gerçekleştirilmiştir. 3000’inn üzerinde akredite üyesi vardır. Keiretsu Forum Türkiye, Keiretsu Forum’un 25. ofisi olarak 2012 Eylül’de kurulmuştur. 7 senede global ve yerel olmak üzere 38 girişime 57 milyon tl melek yatırım gerçekleştirilmiştir. 100’den fazla melek yatırımcısı ve 10’u aşkın kurumsal üyesi bulunmaktadır. TC Hazine Müsteşarlığı tarafından akredite olmuş ilk melek yatırım ağlarından biridir.Nitelikli ve çeşitli yatırım fırsatları, yatırımcı üyelerimizin, girişim sermayedarlarının, sponsorların, kuluçka örgütlerinin ve üniversitelerin oluşturduğu topluluk vasıtasıyla yaratılmaktadır.

” Hiçbir sektör kısıtlaması olmadan, sadece Türkiye’deki değil, tüm Keiretsu Forum bölgelerindeki başarılı olmuş girişimcilere erişebilmektedirler.”

Dünyanın en büyük melek yatırımcı ağlarından Keiretsu Forum’un Türkiye ayağı hedefleri nelerdir ?

Türkiye 2018’de Avrupa’nın 16. Mena bölgesinin 3. büyük melek yatırım pazarı haline geldi. Biz bunun daha da gelişeceğini düşünüyoruz. Bunun nedeni de Türkiye’nin Birleşik Krallık’tan sonra bu konuda kanuna sahip tek ülke olmasıdır. 2018 sonu itibariyle 471 melek yatırımcı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından akredite edilmiş durumda. Bunlar da yapmış oldukları yatırımın yüzde 75’ini vergilerden düşebiliyorlar bu da dünyadaki en yüksek oran. Birçok melek yatırımcı da bu vergi desteğinden yararlanmak istiyor. Böylelikle Türkiye startup ekonomisinde çok hızlı bir yol kat ediyor. 2017’de melek yatırım düzeyinde 110.5 milyon dolarlık yatırım yapılmıştı ve rekor kırılmıştı. Startups.Watch verilerine göre 2018’de melek yatırımcıların startuplara yaptıkları yatırım 54 milyon dolar, 2019 ilk çeyreğinde 19.6 milyon dolar’ı buldu. Bizim de Keiretsu Forum Türkiye olarak en büyük hedeflerimizden birisi yatırımları hızlandırıp daha da çoğaltmak. Diğer taraftan girişimcilik ekosistemine özellikle konvasiyonel ekonomdeki kişilerin katılması, bu dünyayı büyütmek çok istediğimiz konulardan biri. Kurumlarla yaptığımız Corporate Startup Partnership programıyla ise kurumların girişimlerin, inovasyon gücünden faydalanması, işbirliği yapmasını sağlıyoruz ve bu konuda çok güzel çalışmalar yürütüyoruz.

Keiretsu Forum’un Dünya’da ve Türkiye’de yatırımcı profili olarak kimler ilgi gösteriyor?

Keiretsu Forum, iş dünyasının önde gelen isimlerinden, özel sermaye yatırımcılarından, risk sermayedarlarından ve kolektif, kurumsal yatırımcılardan oluşmaktadır. Türkiye’de ise son yıllarda parasını farklı şekilde değerlendiren bir kesimin melek yatırımcılığa kaydığını görüyoruz. Bunlarla beraber dünyanın nereye gittiğini görmek isteyen, inovasyonu bilen ve vizyonunu geliştirmek isteyen herkes yatırımcı profilimizde.

Yatırımcı ağında yer almak için isteyenlere neler söylemek istersiniz ?

Yatırımcıların bir ağda bulunmasının birçok avantajı var. Öncelikle global bir ağ olarak hem yerel hem de yabancı girişimcilere erişim ve yatırım imkanı sağlıyoruz. Bunun yanı sıra üyelerimiz tüm şubelerimizdeki üyelerle farklı iş birlikleri ve sosyal ilişkiler kurabilmektedirler. Yüksek düzey yönetici ve iş insanları ile networking sağlamamızı en güçlü kaslarımızdan biri olarak görüyoruz. Ayrıca bir ağa üye olmadan lisanslı melek yatırımcı olamıyorsunuz. Lisans aldığınızda da yapmış olduğunuz yatırımların yüzde 75’ini vergilerinizden düşebiliyorsunuz ve bu da dünyadaki en yüksek oran. Birçok melek yatırımcı da bu vergi desteğinden yararlanmak istiyor. Hiç yatırım yapmamış kişiler, deneyimli yatırımcıların deneyimlerden ve bilgisinden ağ içerisinde faydalanıyor ve beraber üyelerin birbirini beslediği bir ortam da oluşmuş oluyor.

 Yatırımları ve yatırımcıları bir araya nasıl getiriyorsunuz?

Keiretsu Forum Türkiye olarak her ay yatırımcılarımızı girişimcilerle buluşturuyoruz. Bizim iki kriterimiz var; ilk faturasını kesmiş girişim olması ve iyi bir ekibin olması. Online başvuruda bulunup sunum yapmaya hak kazanan girişimciler her ayın başında yatırımcı üyelerimizin karşısına çıkıyorlar. Yatırımcılarımızın değerlendirmesi ve geri dönüşleri doğrultusunda ay sonundaki toplantımıza seçiliyorlar. Sonrasında da ilgilenen yatırımcılar ile yatırım süreci başlıyor.

“ Türkiye’deki melek yatırım ağları içinde girişimci ve yatırımcıyı bir araya getiren en aktif melek yatırım ağı olduğumuzu söyleyebiliriz.”

Yatırımcıların sizden talep ettiği projeler nelerdir?

Ağırlıklı olarak ticareti kolaylaştıracak gelişmeler, yapay zeka, IoT, endüstri 4.0, üretim, finansal hizmetler ve robot bilim çözümleri

Kaç ülkede faaliyet gösteriyorsunuz ?

4 kıtada 53 şubesi ile dünyanın en büyük melek yatırımcı ağıyız.

Yatırımcı ve desteklediğiniz projeleri rakamlarla anlatmak istermisiniz?

7 senede global ve yerel olmak üzere 38 girişime 57 milyon tl melek yatırım gerçekleştirilmiştir. 100’den fazla melek yatırımcımız ve 10’u aşkın kurumsal üyemiz bulunmaktadır.

 Girişimci profilinde özel ilgilendiğiniz sektörler var mı ?

Keiretsu Forum Türkiye olarak hiçbir sektör kısıtlaması olmaksızın, teknoloji, tüketici ürünleri, enerji, finans, yeme & içme, sağlık / yaşam bilimleri, internet, mobil, gayrimenkul, hizmet, yazılım, telekomünikasyon gibi her sektörden kaliteli şirketle ilgilenmekteyiz.

Girişimci olan adaylarda aradığınız proje ve kriterler nelerdir?

Keiretsu Forum Türkiye’nin bir girişimi yatırım süreçlerine dahil edebilmesi için iki asgari kriteri bulunuyor. Şirketinizin tüzel kişiliğinin resmi olarak kurulmuş olması ve girişim projenizin müşterilerinin bulunması ve hali hazırda fatura kesiyor olması. Sektör kısıtlamamız yoktur. İyi ekipte önem verdiğimiz konulardan.

 Melek yatırımcı ağı Türkiye de Pazar büyüklüğü nedir?

Startups watch verilerine göre 2018’de melek ve girişim sermayelerinin Türkiye’deki girişimlere yatırımı 59.2 milyon dolar oldu. Bu oranla Avrupa’da 21. Sırada yer alıyoruz. 2019 ilk çeyreğinde de 19.6 milyon dolar yatırım yapıldı. Biz bu oranın devlet teşviğiyle beraber bu sene ve önümüzdeki senelerde de artacağına inanıyoruz.

Melek yatrımcı ağının Geleceği ile ilgili neler söylemek istersiniz?

Girişimcilerle yatırımcıları bir araya getiren melek yatırımcı ağları, finansal destek sağlanırken aracı konumdadır. Son 10 yılda Türkiye’deki sayıları devlet teşvikiyle birlikte çoğalmış durumda. Aynı oranda da lisanslı melek yatırımcı sayısı giderek artıyor. Bununla birlikte melek yatırım ağları olmadan girişimcilerin yatırımcılara ulaşması bir hayli zor. Network, yatırımcıya ulaşım kolaylığı, ortak yatırım gibi birçok avantaj sağlayan melek yatırım ağları gelecekte de girişimcilik ekosistemindeki yapıtaşlarından biri olmaya devam edecektir.

Okurlarımıza Genç girişimcilere son olarak neler söylemek istersiniz, tavsiye edersiniz ?

Kendinize ve yapabilme gücünüze inanın. Güçlükler sizi yıldırmasın. Bununla beraber gerçekten bir iş kurmadan önce hazırlıklı olun, konuyu ve süreçleri iyi analiz edin. Girişiminiz gerçek metriklere dayansın ve şeffaf olsun. Fikrin değil, uygulamanın önemli olduğunu unutmayın. Birbirini tamamlayan ve anlayan bir ekibiniz olmalı. Gelir-gider dengenizi iyi kurun. Rekabet analiziniz düzgün yapın ve sektörü iyice anlayın. Yatırım arıyorsanız neden aradığınızı, para alınca nelere harcayacağınızı ve exit planınızı oluştururken dikkatli olun. Çabuk moral bozmayın ama gerçekçi olun. Sürdürmek kadar nerede vazgeçeceğinizi bilmekte çok önemli. Hayallerinizi gerçekleştirmek ve işe yarar bir şey üretmek üzere çıktığınız bu yolda psikolojinizin iyi olması gerekli. Eğer olmuyorsa da kaybederken kendinizi kaybetmeyin ve size kapanan kapıların anahtar deliğinden bakmayın. Hemen toparlanın ve yeni bir yön çizerek yola devam edin.